Ngày hôm qua, hãng tin Bloomberg đưa tin Saudi Arabia đã khởi động lại tuyến đường ống Đông – Tây, tròn 2 tuần sau khi tuyến đường ống này bị tấn công bởi drone từ Iraq. Thời điểm này trễ hơn 2 ngày so với tuyên bố trước đó, nhưng vẫn sớm hơn rất nhiều so với dấu mốc 6 – 9 tuần từng được nhận định trước đây.
Tốc độ khắc phục nhanh chóng này không phải là ngẫu nhiên. Đường ống Đông – Tây đã nhiều lần bị tấn công bởi lực lượng Houthi, vì vậy mà Saudi Arabia đã có sự chuẩn bị kỹ càng để có thể khắc phục bất kỳ sự cố nào. Chính vì vậy, tốc độ xử lý xử cố lần này nhanh hơn rất nhiều.
Saudi Arabia đang tải hàng lên hàng loạt các tàu chở dầu cả ở biển Đỏ lẫn vịnh Ba Tư vào 27/09 vừa rồi.
Cùng lúc đó, một loạt những dữ liệu mới cho thấy những biến động trong hoạt động vận tải dầu tại eo biển Hormuz, tạo thành một bức tranh hoàn toàn khác về tình hình thực tế.
Theo dữ liệu từ Kpler, lưu lượng vận tải qua eo biển Hormuz đang phục hồi đáng kể trong tháng 09 vừa rồi. Sự phục hồi này có sự đồng pha đáng kể với việc tuyến đường ống Đông – Tây của Saudi Arabia bị tấn công. Sự tương quan này phản ánh hiện thực rằng, trong suốt mấy tháng qua, Saudi Arabia đã hạn chế việc xuất khẩu qua eo biển Hormuz để hạn chế những rủi ro không cần thiết. Đến khi đường ống Đông – Tây bị tấn công, Saudi không còn cách nào khác ngoài việc đẩy mạnh xuất khẩu qua eo biển Hormuz, họ mới nhận ra rằng tuyến đường này an toàn hơn những gì họ nghĩ.
Trong khi đó, hoạt động xuất khẩu dầu của Iran đã sụt giảm về 0. Liên hệ với thông tin Iran tuyên bố đã tấn công 19 tàu biển tại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, các dữ liệu hình ảnh nhiệt vào thời điểm đó không cho thấy bất kỳ dấu hiệu của vụ cháy nào để củng cố cho tuyên bố của phía Iran. Thông tin từ UKMTO cũng không cho thấy bất kỳ báo cáo tấn công nào.
Hình ảnh nhiệt vệ tinh không cho thấy tín hiệu nhiệt nào cho thấy một con tàu bị tấn công trung tại eo biển Hormuz.
Hoàn toàn có khả năng, Iran mất đi khả năng áp đặt quyền kiểm soát, tấn công tại eo biển Hormuz, nên trước thực tế hoạt động xuất khẩu của các nước phục hồi, đã đưa ra những tuyên bố tấn công để tạo áp lực rủi ro lên hoạt động vận tải của các nước khác.
Cũng có một khả năng khác, là sự đối đầu giữa các thế lực nội bộ Iran đang cản trở việc các lực lượng cứng rắn có thể tấn công tàu biển tại eo biển Hormuz.
Hoặc các đợt tấn công của Iran không đạt được hiệu quả do sự bảo vệ của quân đội Mỹ. Cũng trong những ngày qua, Bộ Chiến tranh Mỹ công bố việc 8 quân nhân Mỹ bị thương do Iran tấn công vào tàu thương mại tại eo biển Hormuz.
Sự kiện này cho thấy quân đội Mỹ có thể đã thực hiện các biện pháp chiến thuật để bảo vệ luồng hàng hải tại Hormuz. Họ có thể đã hoán cải một tàu thương mại thành tàu bán quân sự để bảo vệ luồng hàng hải. Hoặc cũng có thể sử dụng các container hoán cải thành trạm quân sự di động để có thể linh hoạt lắp đặt trên tàu hàng. Và một trong những thiết bị như vậy đã bị tấn công, dẫn tới việc 8 binh sĩ bị thương.
Dù lưu lượng hàng hải đã tăng đáng kể, nhưng gia dầu thô vẫn biến động quanh mức 100 USD, không có dấu hiệu suy giảm. Nhiều người cho rằng hai điều này không thể song song tồn tại. Song tôi cho rằng, điều đó hoàn toàn là có thể.
Thị trường dầu thế giới biến động dưới sự tác động của 2 nhóm yếu tố: cung – cầu và rủi ro địa chính trị. Mức độ ảnh hưởng của hai nhóm yếu tố này không cân bằng và ổn định. Trong thời điểm hiện tại, tác động của yếu tố rủi ro địa chính trị có ảnh hưởng bao trùm hơn hẳn. Mặc dù lưu lượng vận tải qua eo biển Hormuz tăng cao, nhưng vẫn không có yếu tố nào cho thấy đây là sự phục hồi bền vững.
Vì thị trường vẫn còn nhìn thấy nhiều rủi ro xung đột, giá dầu vẫn sẽ neo cao, cho tới khi có bằng chứng vững chắc cho thấy xung đột sẽ hạ nhiệt lâu dài.
